خبرگزاری آریا - معاون منابع انسانی و امور فرهنگی دادگستری کل استان گلستان با تأکید بر نقش تعیینکننده کارشناسان رسمی در تحقق عدالت قضایی گفت: نظر کارشناسی باید مبتنی بر صداقت، استقلال، امانتداری و تخصص باشد؛ چراکه یک اظهارنظر اشتباه میتواند تضییع حقوق مردم و خدشهدار شدن اعتماد عمومی را در پی داشته باشد.
احمدرضا فضیلت، در آیین تحلیف کارشناسان رسمی دادگستری استان گلستان، ضمن تبریک به کارشناسانی که پس از طی مراحل علمی، آزمون و مصاحبه موفق به دریافت پروانه کارشناسی شدهاند، اظهار کرد: مراسم تحلیف صرفاً یک تشریفات نیست، بلکه آغاز پذیرش مسئولیتی مهم و سنگین در برابر مردم و دستگاه قضایی است.
وی با اشاره به اهمیت نظارت در حرفه کارشناسی افزود: یکی از مهمترین موضوعاتی که کارشناسان باید همواره مدنظر داشته باشند، نظارت الهی بر رفتار و عملکرد آنهاست؛ اگر انسان خداوند را در تمام اعمال و رفتار خود ناظر بداند، بسیاری از تخلفات و خطاها اساساً اتفاق نخواهد افتاد.
فضیلت با تأکید بر ضرورت پایبندی به مفاد سوگندنامه کارشناسان رسمی تصریح کرد: صداقت و درستی باید اساس اظهارنظر کارشناسی باشد؛ اگر کارشناسی برخلاف واقعیت و بدون رعایت اصول تخصصی اظهارنظر کند، علاوه بر تضییع حقوق افراد، اعتماد عمومی و سرمایه اجتماعی را نیز خدشهدار خواهد کرد؛ سرمایهای که بازسازی آن ممکن است سالها زمان ببرد.
ضرورت پرهیز از روابط شخصی در اظهارنظر کارشناسی
معاون منابع انسانی و امور فرهنگی دادگستری گلستان با تأکید بر لزوم پرهیز از دخالت دادن روابط و اغراض شخصی در پروندهها گفت: دوستی، آشنایی، همسایگی یا ارتباطات اداری نباید هیچ تأثیری بر نظر کارشناسی داشته باشد؛ اگر قرار باشد روابط شخصی در اظهارنظرها دخالت داده شود، دیگر چیزی از استقلال و اعتبار کارشناسی باقی نمیماند.
وی امانتداری و رازداری را از دیگر اصول مهم این حرفه دانست و با اشاره به پیامدهای یک نظریه کارشناسی نادرست بیان کرد: در پروندههای ملکی، ممکن است یک نظر اشتباه کارشناسی موجب تضییع حق فردی شود و زندگی و سرمایه چندینساله یک خانواده را تحت تأثیر قرار دهد.
فضیلت با اشاره به تجربه یکی از مراجعات مردمی خود اظهار کرد: اخیراً فردی فرهنگی و بازنشسته به همراه همسرش برای پیگیری مشکل قضایی مراجعه کرده بود که بخش قابلتوجهی از سرمایه دوران بازنشستگی و تسهیلات دریافتی خود را صرف ساختوساز کرده بود، اما به دنبال اختلاف و نظر کارشناسی، با مشکلات حقوقی مواجه شده بود؛ این پرونده اهمیت دقت و مسئولیتپذیری کارشناسان را بیش از پیش نشان میدهد.
استقلال کارشناسان نباید تحت تأثیر نظر قضات و طرفین پرونده قرار گیرد
وی استقلال کارشناسی را یکی از ارکان اصلی اعتبار این حرفه برشمرد و گفت: کارشناس باید بر اساس دانش، تخصص و بررسیهای واقعی خود اظهارنظر کند، نه بر مبنای نظر قاضی، طرفین پرونده یا سایر افراد؛ آنچه کارشناس مشاهده و بررسی میکند و به آن اطمینان تخصصی دارد، باید مبنای نظریه نهایی او باشد.
معاون دادگستری گلستان در ادامه به موضوع تعرفههای کارشناسی اشاره کرد و افزود: گلایه کارشناسان درباره تناسب نداشتن تعرفهها با نرخ تورم و شرایط اقتصادی جامعه قابل درک است و این موضوع بارها در جلسات مختلف مدیریتی و قضایی مطرح شده است.
وی با اشاره به تأکید مسئولان قضایی بر توجه به مطالبات کارشناسان خاطرنشان کرد: در جلسات شورای معاونین و نشستهای مسئولان قضایی، ضرورت توجه به وضعیت کارشناسان و تعرفههای این حوزه مورد تأکید قرار گرفته است و انتظار میرود در کنار پیگیری این مطالبات، ضوابط حرفهای نیز بهدرستی رعایت شود.
گزارش کارشناسی باید گرهگشای پروندههای قضایی باشد
فضیلت با تأکید بر اینکه گزارش کارشناسی باید به حل مسئله و رفع ابهام در پروندهها کمک کند، اظهار کرد: نظریه کارشناسی زمانی ارزشمند است که بتواند به قاضی در روشن شدن ابعاد پرونده و اتخاذ تصمیم درست کمک کند؛ گزارشها باید دقیق، مستند، روشن و به دور از کلیگویی باشند.
وی افزود: صرف برخورداری از دانش دانشگاهی کافی نیست، بلکه کارشناس باید بتواند آموختهها و تجربیات خود را در عمل به کار بگیرد؛ اگر فردی دانش و اطلاعات تخصصی داشته باشد اما نتواند آن را در گزارش کارشناسی بهدرستی منعکس کند، نمیتوان انتظار داشت نظریه او نقش مؤثری در حل مسائل قضایی داشته باشد.
اظهارنظر خارج از صلاحیت تخصصی، تخلف محسوب میشود
معاون منابع انسانی و امور فرهنگی دادگستری گلستان همچنین با اشاره به اهمیت رعایت حدود صلاحیت تخصصی کارشناسان گفت: هر کارشناس باید صرفاً در محدوده رشته و صلاحیت حرفهای خود اظهارنظر کند.
وی با بیان مثالی از پروندههای ساختمانی توضیح داد: ممکن است در یک پرونده، کارشناس رشته راه و ساختمان برای بررسی ترکهای ایجادشده در یک ساختمان انتخاب شود، اما در جریان بررسی مشخص شود که احتمال دارد این ترکها ناشی از مشکلات تأسیساتی ساختمان مجاور باشد؛ در چنین شرایطی، کارشناس راه و ساختمان نباید بدون داشتن صلاحیت تخصصی در حوزه تأسیسات، درباره علت فنی موضوع اظهارنظر قطعی کند.
فضیلت تأکید کرد: در مواردی که موضوع خارج از صلاحیت تخصصی کارشناس است، باید این مسئله بهصراحت اعلام و از اظهارنظر غیرتخصصی خودداری شود؛ چراکه چنین اقدامی میتواند تبعات انتظامی و حرفهای به دنبال داشته باشد.
تجربه کارشناسان باسابقه، سرمایهای برای ارتقای عدالت قضایی
فضیلت در بخش دیگری از سخنان خود، کارشناسان باسابقه و متخصص را از سرمایههای ارزشمند دستگاه قضایی و جامعه حقوقی دانست و گفت: تجربیات عملی افرادی که سالها در حوزههای تخصصی نظیر منابع طبیعی، راه و ساختمان، محیط زیست و سایر رشتهها فعالیت کردهاند، سرمایهای است که نباید نادیده گرفته شود.
معاون منابع انسانی و امور فرهنگی دادگستری گلستان با تأکید بر مفهوم گسترده تخصص افزود: نخبگی و تخصص صرفاً به داشتن مدارک تحصیلی یا رتبههای علمی محدود نمیشود؛ بلکه افرادی که در طول سالها فعالیت حرفهای با چالشهای واقعیِ میدانی مواجه شده و تجربه کسب کردهاند، در حوزه تخصصی خود صاحبنظر واقعی محسوب میشوند.
وی در پایان با تأکید بر ضرورت بهرهگیری از این تجربیات، خواستار انتقال دانش عملی کارشناسان به دستگاه قضایی شد و خاطرنشان کرد: تجربیات کارشناسان علاوه بر کمک به رسیدگی دقیقتر پروندهها، میتواند در حوزه پیشگیری از بروز اختلافات حقوقی و قضایی نیز مؤثر واقع شود. همچنین انتظار میرود کارشناسان و صاحبنظران با ارائه ایدههای خلاقانه و اجرایی، در مسیر بهبود فرآیندهای قضایی گام بردارند.
فضیلت در پایان بار دیگر ضمن تبریک به کارشناسان جدید، بر ضرورت پایبندی آنان به اخلاق حرفهای، استقلال، تخصص و صیانت از حقوق مردم تأکید کرد.
انتهای پیام