خبرگزاری آریا- افزایش آب سدها؛هدایت روان آبها به دریاچه ارومیه؛ و کاشت بهینه کشت پاییزه در آذربابجان می تواند با بهره گیری از بارندگی حاصل از پدیده ال نینو صورت گیرد.
به گزارش خبرگزاری آریا در تبریز؛ درنشست کارگروه محیط زیست ،آب؛منابع طبیعی ؛ کشاورزی و دریاچه خانه توسعه آذربایجان پدیده 《ال نینو》مورد بحث و بررسی کارشناسان و تعدادی از اساتید دانشگاه‌های تبریز قرار گرفت. دکتر بهروز ساری صراف استاد دانشگاه تبریز در ارتباط با پدیده ال نینوی مطالب خود را که با استناد به آمار و اطاعات سازمان هواشناسی کشور و تحقیقات دانشچویان گروه آب و هواشناسی دانشگاه تبریز تدوین شده بود ، در این نشست به حاضران ارایه داد.
صراف ابتدا با اشاره به مفهوم "دور پیوند"که جریانات "ال نینو " یکی از پدیده های دورپیوندی محسوب میشود گفت " دورپیوند به ارتباط آماری و فیزیکی بین ناهنجاری‌های اقلیمی در دو منطقه بسیار دور از هم گفته میشود. .مجموعه ای از فرایندهای فیزیکی که جو و زمین را بهم مربوط می کند. ایشان اشاره کرد که دورپیوند به معنای وجود یک رابطه علت و معلولی ساده نیست، بلکه مجموعه‌ای از فرایندهای فیزیکی در مقیاس سیاره‌ای است که باعث میشود ناهنجاری‌های اقلیمی در مناطق دوردست بر الگوهای جوی مناطق دیگر (از جمله ایران) اثر بگذارند. ایشان در توضیح اینکه ال نینو چگونه بوجود می آید گفت: در شرایط عادی،با تغییر دمای سطح اقیانوس(با افزایش بیش از 2 تا حدود 4 درجه سانتی گراد دما )نوساناتی در اقلیم جهانی پدید می آید از جمله :
آب گرم اقیانوس آرام به سمت شرق حرکت می‌کندو جریانات هوا در راستاهای مداری ونصف النهاری در جو کره زمین حرکت می‌کنند.
این گردش ناشی از تفاوت در توزیع گرما میان اقیانوس و خشکی است. حجم عظیم انرژی رطوبی اقیانوس ها به تراز فوقانی جو (تروپوسفر )رسیده و و در چرخش سیاره ای اقلیم مناطقی از کره زمین از جمله ایران را دچار تحولاتی می نماید .باید توجه داشت که اقلیم زمین یک سیستم به هم پیوسته است. اقیانوس و جو دائماً با یکدیگر تبادل انرژی دارند. تغییر در یک بخش از این سیستم می‌تواند هزاران کیلومتر دورتر، الگوی بارش را تغییر دهد.دکتر صراف افزود؛ همچنانکه مدیران . سطوح بالای کشوری بدون توجه به اقتصاد سیاسی ،ارزش جهانی نفت و گندم و نرخ طلا در بازار های جهانی نمی توانند تصمیمات مهمی در مقیاس کشوری ایجاد نمایند بدیهی است که امروزه تصمیم‌گیری درباره منابع آب، بدون توجه به وضعیت اقلیم جهانی،نیز تصمیمی پرریسک و پر خطر می باشد .
ال نینوهای قوی در کشور مادر سال های 1398و پاییز 1394 تاثیراتی به جای گذاشته است. از جمله غرق شدن شهر آق قلا در استان گلستان در سیلاب 1398 که اقلیم شناسان این واقعه را به رخ داد ال نینوی قوی ارتباط می دهند در بخش آب، شرایط پیش‌رو می‌تواند فرصت و تهدید همزمان باشد.ساری صراف از افزایش احتمال بهبود ذخیره سدها درحوضه‌های آبی؛ افزایش تغذیه آبخوان‌ها در صورت مدیریت مناسب رواناب، و کمک به پر شدن دریاچه ارومیه و شروع بهنگام کشت طبق برنامه اقلیمی هر منطقه، بخصوص کشت دیم به عنوان فرصت های ال نینو در استان های شمال غرب وآذربایجان ذکر کردو از احتمال افزایش سیلاب‌های مخرب بخصوص در مناطق کوهپایهای(دامنه های شمالی سهند)؛ کاهش بهره‌وری بارش به دلیل شدت زیاد و زمان کوتاه رخدادها؛ افزایش تبخیر به علت دمای بالاتر زمینه‌ای. افزایش مساحت کشت آبی و عدم رعایت الگوی کشت به سبب انتظار بارشی بعنوان تهدیدات زیست محیطی نام برد .
ساری صراف به این نکته نیزاشاره کرد که البته ال نینو همیشه در کشور ما ،موجب بروز سیلاب و سرازیر شدن آب به تالاب هاو دریاچه ها نشده است بطوریکه در النینوی 1402 میزان بارش در کشور ما بسیار کاهشی گزارش شده است. بهمین خاطر نمی توان و نباید به جریانات "ال نینو" بعنوان جبران کننده ذخایر و منابع بارشی کشور و یا استان نگاه کرد.
با در نظر گرفتن احتمال وقوع ال نینوی قوی و آغاز بارش های سیلابی ،باید بیان نمود که الگوی غالب خطر سیلاب در شهر تبریز، طبقه خطر زیاد است؛ به‌طوری‌که حدود دو سوم محدوده مطالعه در این طبقه قرار دارد.
در پایان ساری صراف تاکید کرد که چشم‌انداز پاییز تا زمستان در استان را نمی‌توان با قطعیت پربارش یا کم‌بارش تعریف کرد. ویژگی اصلی محتمل آن افزایش نوسان‌پذیری، احتمال رخدادهای بارشی شدید، تغییر در زمان‌بندی سامانه‌های بارشی و افزایش اهمیت دورپیوندهای اقیانوسی–جوی است. در چنین شرایطی، مهم‌ترین راهبرد، گذار از مدیریت مبتنی بر پیش‌بینی قطعی به مدیریت مبتنی بر سناریو و ریسک اقلیمی است.