خبرگزاری آریا - بر اساس تازه ترین اظهارات مسئولان حوزه آب و برق استان قزوین، آخرین وضعیت شبکه های انرژی و منابع آبی مورد بررسی قرار گرفته است.
به گزارش خبرگزاری آریا، در تازه ترین اظهارات مسئولان حوزه آب و برق استان قزوین، آخرین وضعیت شبکه های انرژی و منابع آبی مورد بررسی قرار گرفته است. بر اساس این گزارش، مجموعه اقداماتی نظیر احداث پروژه های تازه، گسترش نیروگاه های خورشیدی، نهایی سازی طرح های انتقال آب و همچنین برنامه ریزی برای کاستن از ناترازی انرژی، در دستور کار قرار دارد. با وجود این تلاش ها، کاهش چشمگیر سطح آب های زیرزمینی و پدیده فرونشست زمین، کماکان به عنوان دو چالش اساسی و جدی پیش روی استان مطرح هستند که در این گزارش به بررسی و تحلیل وضعیت بر اساس گفته های مسئولان صنعت آب و برق استان می پردازیم:
1. بخش انرژی و زیرساخت های برق
شرکت برق منطقه ای زنجان (متولی بخشی از تأمین برق قزوین) از آماده سازی 6 پروژه کلان با اعتباری بالغ بر 2,700 میلیارد تومان خبر داده است. چهار طرح در هفته دولت و دو طرح دیگر در دهه فجر به بهره برداری می رسد.
تمرکز این پروژه ها بر احداث پستها و خطوط انتقال در شهرکهای صنعتی خرمدشت و حیدریه است که نشان از جهت گیری تأمین انرژی مورد نیاز واحدهای تولیدی دارد.
با وجود این توسعه ها، ناترازی تولید و مصرف همچنان به عنوان یک چالش ساختاری مطرح است و برنامه ریزی برای احداث نیروگاه های خورشیدی، بخشی از راهکار جبران این ناترازی در میان مدت محسوب می شود.
2. توسعه انرژی خورشیدی؛ ظرفیت چشمگیر، اجرای تدریجی
استان قزوین در حوزه انرژی تجدیدپذیر، آماری قابل توجه ثبت کرده است:
- 110 مگاوات نیروگاه خورشیدی در مدار بهره برداری
- 2,600 مگاوات مجموع ظرفیت طرحهای خورشیدی در مراحل مختلف (اخذ مجوز، احداث و بهره برداری)
- ورود بخشی از این ظرفیت طی دو سال آینده
با این حال، هزینه بالای سرمایه گذاری و فرآیندهای اتصال به شبکه، از موانع اصلی شتابدهی به این طرحها عنوان شده است. دولت با تأمین زمین و تسهیل مجوزها، تلاش دارد جذابیت سرمایه گذاری را افزایش دهد، اما کماکان سرعت اجرا با ظرفیت بالقوه استان فاصله دارد.
3. بحران آب؛ 6 سال خشکسالی متوالی
مدیرعامل شرکت آب منطقه ای قزوین، وضعیت را هشداردهنده توصیف کرده است:
· ششمین سال پیاپی خشکسالی
· بارندگیها نسبت به شرایط معمول پایین تر
· افت شدید سطح آبخوان دشت قزوین
· پدیده فرونشست زمین در نتیجه کاهش ذخایر زیرزمینی
از سال 1390 تاکنون، حجم قابل توجهی از ذخایر آبی استان از دست رفته و ادامه این روند، تهدیدی جبران ناپذیر برای کشاورزی، زیست بوم و زیرساختهای شهری محسوب می شود. اقدامات مدیریتی مانند نصب کنتور هوشمند و انسداد چاههای غیرمجاز انجام شده، اما کافی به نظر نمیرسد.
4. پروژه های آبرسانی؛ امید و محدودیت
طرح انتقال آب از سد طالقان به عنوان مهمترین پروژه آبرسانی استان معرفی شده که پس از تکمیل، آبرسانی به 14 شهر و 194 روستا را ممکن می سازد. همچنین سد بالاخانلو به مرحله آبگیری رسیده و سد نهب نیز برای تأمین آب کشاورزی جنوب استان برنامهریزی شده است.
نکته کلیدی این است که این پروژه ها کاهش دهنده فشار بر سفره های زیرزمینی هستند، اما به شرطی که با اصلاح الگوی کشت و کاهش کشت محصولات پرمصرف همراه شوند. مدیرعامل آب منطقه ای به صراحت از ادامه کشت پرمصرف در مناطق بحرانی انتقاد کرده و آن را ناسازگار با واقعیت های آبی استان دانسته است.
5. نیروگاه شهید رجایی؛ تولید پایدار با چالش سوخت
نیروگاه شهید رجایی با افزایش تولید خالص در پنج ماه نخست سال نسبت به مدت مشابه، نقش کلیدی در پایداری شبکه دارد. با این حال، کیفیت نامناسب سوخت مصرفی، هزینه های تعمیر و نگهداری را افزایش داده و به تجهیزات آسیب میزند. تأمین سوخت استاندارد، یکی از نیازهای فوری برای کاهش هزینه ها و افزایش بهره وری این نیروگاه عنوان شده است.
6. مدیریت مصرف برق؛ گام های هوشمندانه
نصب 12 هزار کنتور هوشمند در بخشهای مختلف، امکان پایش و مدیریت مصرف مشترکان پرمصرف در ساعات اوج بار را فراهم کرده است. همچنین برخورد با ماینرهای غیرمجاز و توسعه نیروگاههای خورشیدی در مدارس، از دیگر اقدامات است. با این حال، فرهنگسازی مصرف و همراهی مشترکان، همچنان عاملی تعیین کننده در موفقیت این طرح هاست.
7. پروژه های آب و فاضلاب؛ تأمین نیاز جمعیتی
48 پروژه آب و فاضلاب در هفته دولت بهره برداری میشود که بیش از 140 هزار نفر را تحت پوشش قرار می دهد. احداث مخازن، ایستگاه های پمپاژ و تأمین زیرساختهای نهضت ملی مسکن، از محورهای اصلی این طرح هاست. با وجود افزایش مشترکان خوش مصرف، هنوز سهم قابل توجهی از مصرف توسط مشترکان پرمصرف انجام میشود که فشار بر منابع را تشدید میکند.
8. چالش فنی؛ نصب غیراستاندارد پمپ روی شبکه شهری
مدیرعامل آبفای قزوین هشدار داده است که نصب مستقیم پمپ روی شبکه آب در ساختمان های چندطبقه، برخلاف ضوابط و عامل بروز مشکلات متعدد در شبکه توزیع است. بخش قابل توجهی از تماس های سامانه 122 به همین موضوع مرتبط است که با رعایت استانداردهای تأسیسات داخلی قابل پیشگیری خواهد بود.
خلاصه آماری و مهمترین چالشها
شاخص / وضعیت
پروژه های برق در دست بهره برداری 6 پروژه با اعتبار 2,700 میلیارد تومان
نیروگاه خورشیدی در مدار 110 مگاوات
ظرفیت خورشیدی در مراحل مختلف حدود 2,600 مگاوات
سالهای خشکسالی متوالی 6 سال
شهرهای تحت پوشش طرح آبرسانی طالقان 14 شهر
روستاهای تحت پوشش طرح آبرسانی طالقان 194 روستا
کنتورهای هوشمند نصب شده برق حدود 12 هزار دستگاه
پروژه های آب و فاضلاب هفته دولت 48 پروژه
جمعیت بهره مند از پروژه های آبفا بیش از 140 هزار نفر
مهمترین چالشها و مسائل بحرانی:
1. افت شدید آب های زیرزمینی و فرونشست زمین در دشت قزوین (تهدید زیست محیطی و توسعه ای جدی)
2. تداوم خشکسالی برای ششمین سال متوالی با بارندگی پایین تر از نرمال
3. کشت محصولات پرمصرف در مناطق بحرانی بدون اصلاح الگوی کشت
4. کیفیت نامناسب سوخت نیروگاه شهید رجایی و افزایش هزینه های تعمیراتی
5. مصرف بالای آب توسط مشترکان پرمصرف و فشار بر سفره های زیرزمینی
6. نصب غیراستاندارد پمپ های آب در ساختمان ها و ایجاد اختلال در شبکه توزیع
7. نیاز به سرمایه گذاری کلان برای تحقق ظرفیت کامل نیروگاه های خورشیدی (2,600 مگاوات)
سیدفرهاد حسینی