خبرگزاری آریا - کمک به مدیریت هزینه‌های خانوار و کاهش پسماند پلاستیکی، از مزیت‌های عرضه فله‌ای شوینده‌هاست. حذف هزینه‌های اضافی بسته‌بندی و امکان خرید به میزان دلخواه، می‌تواند خرید این محصولات را برای خانواده‌ها اقتصادی‌تر کند. شهرداری تهران نیز با استفاده از ظرفیت میادین میوه و تره‌بار، عرضه فله‌ای این محصولات را دنبال می‌کند؛ طرحی که در کنار کاهش هزینه‌های خانوار، می‌تواند به کاهش پسماند پلاستیکی نیز منجر شود.
عرضه فله‌ای شوینده‌ها در میادین میوه و تره‌بار می‌تواند با استفاده از زیرساخت‌ها و ظرفیت‌های موجود این مراکز انجام شود. این میادین به دلیل پراکندگی در محله‌های مختلف، دسترسی روزانه شهروندان و برخورداری از فضای عرضه کالا، بستر مناسبی برای اجرای چنین طرحی هستند.
در این شیوه، شوینده‌ها در مخازن مخصوص عرضه می‌شوند و شهروندان می‌توانند متناسب با نیاز و میزان مصرف خود، محصول مورد نظر را خریداری کنند. به این ترتیب، امکان خرید در حجم دلخواه فراهم می‌شود و هزینه‌ای که در خرید محصولات بسته‌بندی‌شده بابت ظرف و بسته‌بندی پرداخت می‌شود، کاهش می‌یابد.
در واقع، مصرف‌کننده هنگام خرید کالای بسته‌بندی‌شده، علاوه بر بهای محصول، هزینه ظرف و بسته‌بندی را نیز پرداخت می‌کند؛ هزینه‌ای که در روش عرضه فله‌ای تا حدی قابل حذف است. بر اساس اطلاعات اعلام‌شده، محصولات عرضه‌شده در این طرح حدود 40 تا 50 درصد ارزان‌تر از نمونه‌های بسته‌بندی‌شده مشابه هستند. این اختلاف قیمت، به‌ویژه در مورد کالاهای پرمصرفی مانند شوینده‌ها که به‌طور مستمر در سبد خرید خانوار قرار دارند، می‌تواند به کاهش مخارج روزمره خانواده‌ها کمک کند.
استفاده از ظروف چندبارمصرف و خرید به میزان مورد نیاز نیز این امکان را فراهم می‌کند که شهروندان متناسب با مصرف خود خرید کنند و هزینه‌ای بابت بسته‌بندی‌های اضافی یا حجم بیش از نیاز نپردازند. البته رعایت الزامات بهداشتی، اطمینان از کیفیت و اصالت محصولات و شفافیت در قیمت‌گذاری، از ملاحظات مهم اجرای این شیوه عرضه است.
کاهش پسماند؛ مزیت زیست‌محیطی عرضه فله‌ای
در کنار آثار اقتصادی، عرضه فله‌ای شوینده‌ها می‌تواند به کاهش مصرف پلاستیک و تولید پسماند بسته‌بندی کمک کند. در روش معمول، هر بار خرید شوینده با تهیه یک بطری یا ظرف پلاستیکی جدید همراه است؛ اما در الگوی عرضه مجدد و شارژ، یک ظرف می‌تواند بارها مورد استفاده قرار گیرد.
تداوم این شیوه، در صورت استفاده از ظروف مناسب و رعایت استانداردهای بهداشتی و نگهداری، می‌تواند نیاز به تولید و دورریختن بطری‌های یک‌بارمصرف را کاهش دهد. به این ترتیب، کاهش پسماند پلاستیکی به‌عنوان یکی از پیامدهای مثبت زیست‌محیطی طرح قابل توجه است.
تجربه‌های جهانی؛ از فروشگاه‌های محلی تا ایستگاه‌های شارژ
عرضه مجدد شوینده‌ها و استفاده از ظروف قابل شارژ در کشورهای مختلف تجربه شده و برخی فروشگاه‌ها و شرکت‌های بزرگ نیز این الگو را به کار گرفته‌اند.
شیلی؛ تجربه Algramo
شرکت Algramo با راه‌اندازی دستگاه‌های شارژ، امکان خرید شوینده به میزان دلخواه و استفاده مجدد از ظروف را فراهم کرده است. 1
بریتانیا؛ همکاری Lidl و Algramo
فروشگاه‌های Lidl در سال 2022 با همکاری Algramo طرح آزمایشی شارژ مجدد شوینده‌ها را اجرا کردند. 2
اندونزی؛ بیش از هزار ایستگاه شارژ
شرکت Unilever در اندونزی بیش از هزار ایستگاه عرضه مجدد راه‌اندازی کرد. این طرح در سال 2023 به عرضه حدود 91 هزار لیتر محصول و صرفه‌جویی بیش از شش تن پلاستیک منجر شد. 3
کره جنوبی؛ گسترش فروشگاه‌های عرضه مجدد
بر اساس گزارش بانک جهانی، شمار فروشگاه‌های عرضه مجدد در کره جنوبی از 10 فروشگاه در ژوئیه 2021 به بیش از 200 فروشگاه در فوریه 2023 رسید. 4
اروپا؛ توسعه الگوی شارژ مجدد
در کشورهایی مانند آلمان، هلند و اتریش نیز برخی فروشگاه‌ها امکان خرید مجدد شوینده‌ها با استفاده از ظروف قابل شارژ را فراهم کرده‌اند.
گسترش جهانی این الگو
پژوهشی در نشریه Frontiers از شناسایی هزار و 196 راهکار استفاده مجدد و شارژ محصولات در 119 کشور تا ژوئن 2022 خبر می‌دهد. 5
فهرست منابع
1) گزارش برنامه محیط زیست سازمان ملل متحد درباره تجربه
2) گزارش رسمی Lidl درباره طرح آزمایشی شارژ شوینده‌ها
3) گزارش Unilever درباره برنامه‌های استفاده مجدد و شارژ محصولات
4) گزارش بانک جهانی درباره فروشگاه‌های عرضه مجدد در کره جنوبی
5) پژوهش Frontiers درباره راهکارهای جهانی استفاده مجدد و شارژ محصولات
انتهای پیام/